asperger ve PDD_NOS

 
 
Psikanalizden esinlenen ve Dolard ve arkadaşları tarafından 1939'da ortaya atılan bu teorik yaklaşım (frustration-agression hypothesis), saldırgan davranışların temelinde bir engellenmenin bulunduğunu öne sürmektedir.

Teorinin bu ilk versiyonunda, araçsal saldırganlık değil, düşmanca saldırganlık söz konusudur. Bu yaklaşımdaki araştırmacılara göre, saldırganlık, engellenmenin şiddetiyle orantılıdır. Engellenmeye tolerans eşiği, engellenme yaşantılarının birikimine bağlı olarak azalır.

Öte yandan, saldırganlık dışa vurulup ifade edildiğinde, yani saldırgan bir davranış yapıldığında, katartik bir etki uyandırabilir ve yeni saldırganlık eğilimine ket vurulması, saldırganlığın bastırılması sonucunu doğurabilir. Nihayet engellenmenin nedeni olan hedef kişi ortada olmadığında, saldırganlık başka hedeflere (günah keçileri, vb.) doğru yöneltilir. Hedef değiştirme, engellenmenin şiddetinden, ket vurmanın gücünden, eski ve yeni hedefler arası benzerlikten etkilenir.

Engellenme - saldırganlık hipotezi, 1960'larda yeniden formüle edilmiştir (Berkowitz, 1962). Çağrışımcılık perspektifinden yapılan bu yeni versiyon, klasik şartlanma ilkelerine dayandırılmıştır. Buna göre, engellenme-saldırganlık zinciri bazı koşullarda geçerlidir.

Eğer engelleyici kişiyle, durumla veya nesnelerle ilgili bir takım dış işaretler yoksa, engellenen kişi saldırganlıktan başka davranışlar gösterebilir. Ayrıca tüm hedefler saldırgan davranışlar göstermeye uygun değildir, vb. Çağrışımcı model, daha sonraları tekrar ele alınarak geliştirilmiş ve engellenme ile saldırganlık arası nedensellik ilişkisi, başka faktörlerle (örneğin, engellenmenin niyetli olup olmaması, geçmiş yaşantılar, tarafların kişilikleri, sosyal kurallar) ilişkilendirilmiştir  
 
Belli Başlı Nedenleri
 
 
1. Merak; Çocukları oyuncaklarını,merak ettikleri her türlü araç ve gereçleri içinde ne var ne yok diye kırıp,parçalamak isterler. Bu davranışlarını biraz da olağan karşılamak gerekir, bu yoldan öğrenme olanağı da bulacaklardır.

2. Çocukların yetiştirilmesindeki yetersizlikler; onları gerek kendilerine, gerekse başkalarına ait eşyaların oyuncakların nasıl bakılıp korunacağı öğretilmemişse," mal değeri" dediğimiz kavram bir alışkanlık oluşturmamışsa, bu çocuğun tahripkar olması beklenmelidir.

3. Çocukların bir takım huzursuzlukları önemli bir faktördür. Öç almak, kıskançlık ve isyan duyguları sonucunda çocuk başkalarına ait eşyalara zarar verebilir. Sınıflarda başarısız çocukların, özellikle başarılı arkadaşlarının çantalarını,defter ve kitaplarını parçalamaları, yok etmeleri duygusal huzursuzluklarına bağlanabilir. Çünkü çocuk yetersizliğini,çalışkan arkadaşlarına zarar vermek suretiyle denkleştirmeye çalışmaktadır. Bu davranışlar karşısında onu cezalandırmak değil, huzursuzluğun temelinde yatan etkeni bulup gidermek yoluna gidersek görevimizi yapmış oluruz.

4. Çocuğun uygun yollarla saldırganlık duygularını boşaltmasına izin verilmeyen bir ortam çocukta gerginlik yaratır. Doğal bir duygu ve içsel bir dürtü olan saldırganlığından korkan çocuk davranışlarını ayarlamak yerine tümden siner yada dizginsiz bir saldırıya geçer. Dıştan gelen baskı ve kısıtlamalar nedenli büyük olursa tepkide o denli güçlü olur. Dayağın en çok kullanıldığı evlerden en saldırgan çocukların çıkması boşuna değildir. Kendisini esas babası karşısında güçsüz bulan çocuk tepkisini başkasına yöneltir. Evde kardeşlerine,okulda arkadaşlarına saldırır.

5. Saldırgan çocuk temelde güvensiz çocuktur,doyumsuz ve sevilmediğine inanan insan bir çevreden iyi bir davranış beklemediği için ilk tepkisi saldırmak olur,öz saygısı azdır. Kabadayılık gösterileriyle kendini güçlü olmaya inandırmaya çalışır. Kendinden küçüklere karşı acımasız, kendinden güçlüler karşısında,kuşkulu ve sinmiştir.

6. Saldırgan çocuk,dürtülerini dizginlemeyi öğrenme olanağını bulamamış çocuktur. Ana-baba tutumu çok sert ve hoş görüsüz olduğundan çocuk biriken öfkesini ev dışında açığa vurur. Evdeki eğitimin tutarsız olması durumunda ise çocuk neyin doğru neyin yanlış olduğunu öğrenmede güçlük çeker. Bu da toplumsal kuralların benimsenmesini engeller.

7. Gevşek disiplinle yetişmiş bir çocukta saldırgan olabilir. Kendine sınır konmadığı için kuralara uymak yerine herkesin kendisine uymasını bekler.

Tüm bu söylenenlerden anlaşılacağı gibi ana-baba tutumu ve ev yaşantısı saldırganlığın oluşumunda ve gelişiminde baş rolü oynamaktadır. 
 

Saldırganlık Konusunda Ana Baba Öğretmene Öneriler
 
 
1. Ana-baba ve öğretmenler olarak çocuklara saldırganlık örneği olmayınız. Onların gördüğü,duyduğu veya fark ettiği yerlerde hiçi bir zaman eşinize,arkadaşlarınıza ve bilhassa çocuklarınıza karşı saldırgan davranışlar göstermeyiniz.

2. Çocuklarınıza her fırsatta topluma uymayan saldırganca yapılan davranışların zararını topluma uyan davranışların yararlarını örneklerle anlatınız.

3. Saldırgan davranışlar karşısında vurdum duymazlık etmeyiniz, tolerans göstermeyiniz. Özellikle saldırgan olduğu zaman çocuğunuzun hiçbir istediğini yerine getirmeyin. Davranışlarının istenmeyen davranışlar olduğunu gösteriniz.

4. Saldırgan davranışları dayakla cezalandırmayınız. Aksi takdirde çocuğunuzun veya öğrencinizin düşmanlık hislerini geliştirmiş olursunuz. Başka bir yer ve zamanda saldırganlık daha kötü şekilde patlama olarak ortaya çıkabilir.

5. Çocuklar öfkeli,gergin,heyecanlı iken onlarla tartışmayınız. Çünkü bu arada etkileme olmamaktadır. Çocuk sakinleşip hazır hale geldikten sonra davranışının mantıksızlığı ve akılsızca olduğunu birlikte görüşünüz.

6. Çocukta saldırgan davranışlar hakim olduğu zaman onun boşalmasını sağlamak amacıyla çocuğa çekişle bir şeyler kırması ,makasla bir şeyler kesmesi,yumruklayacağı çeşitli oyun araçları(hacıyatmaz) vb. olanaklar sağlayınız. Bunlar çocuğun saldırgan yönlerini doyuracak ve biriken saldırgan enerjilerini zararsız şekilde sarf etmelerini sağlayacaktır.

7. Çocuklarınıza her yaşta beden,ruh ve zihin olguluğuyla uyuşan Çeşitli sorumluluklar vererek saldırganlığını olumlu şeyler yapmaya yöneltiniz.

8. Saldırgan çocukları mümkün olduğu kadar grup etkinliklerine teşvik ediniz. Her fırsatta geniş grup faaliyetleri hazırlayarak çocuğunuza bu gruplarda en iyi yapabilecekleri görev ve sorumlulukları veriniz