SOSYAL BECERİ ETKİNLİKLERİ

SOSYAL BECERİLERİN GELİŞTİRİLMESİ

ÖĞRETMENLERE ÖN BİLGİ

 Düşük özsaygı düzeyine sahip bireyler çoğu kez gerçek duygularını dile getirdiklerinde onaylanmayacakları ya da reddedilecekleri korkusunu yaşarlar. Yine bu bireyler gerçek kişiliklerini korkusuzca ortaya koymanın, başkaları tarafından dışlanma riskini de beraberinde getirdiği inancındadırlar. Sınıf etkinlikleri ile öğrenciler, duygularının diğer bireyler tarafından kabul edilebileceğini yavaş yavaş öğrenme şansını elde ederler. Hatta yaşadıkları duyguların sınıfın diğer bireyleri tarafından da yaşandığını görmek, onlara güven ve cesaret verebilir. Yine duygularını ortaya koymaktan korkan tek kişinin kendileri olmadığını da bu etkinlikler yoluyla keşfeden öğrenciler kendilerini daha iyi hissedebilirler.

       Özsaygısı düşük bireylerin bir diğer özelliği de kendilerinden pek hoşnut olmamaları ve kendilerini genellikle olumsuz sıfatlarla tanımlayıp değersiz bulmalarıdır. Bu tür bireyler için başkalarından kendileri hakkında olumlu sözler duymak oldukça önemlidir. Bu tür etkinliklerle  özsaygısı düşük bireylerin olumlu geri bildirimler almalarına ortam hazırlanmış olur. Belki de bu şekilde uyumsuz öğrencileri kazanmak için bir şans elde edilebilir.

           Hangi yaş grubunda olursa olsun bir sınıfı oluşturan öğrenciler birbirlerinin belli konularda neler hissettiğini, neler düşündüğünü öğrenmek ihtiyacındadırlar. Bunları öğrenmek öğrencilerin birbirlerini daha iyi tanıyıp birbirleriyle yakınlaşarak sınıfta bir grup ruhunun oluşmasını sağlayarak birlik, beraberlik duygularını da beraberinde getirecektir. Kuşkusuz birlik, beraberlik duyguları içindeki bir sınıfta çok daha huzurlu bir atmosfer oluşacak, şikayetler en aza inecektir.

         Etkinliklerin seçiminde öğrencilerin yaş ve olgunluk düzeyi önemlidir, sınıfın büyüklüğü önemlidir(etkin bir sınıf çalışması için sınıf mevcudunun 30’u geçmemesi gerekir) öğrencilerin o sıradaki psikolojik ihtiyaçları önemlidir.

         Aşağıda yer alan etkinliklerin yararlı olacağı umulmaktadır. Ancak öğretmenler zaman içinde kendi özgün etkinliklerini de rahatlıkla üretebilir ve uygulayabilirler.  

           Öğrencilerin kazanması gereken başlıca sosyal beceriler şunlar olabilir:   

1.İlişkiyi Başlatma ve Sürdürme Becerileri

 -Dinleme

 -Konuşmayı başlatma

 -Konuşmayı sürdürme

 -Soru sorma

 -Teşekkür etme

 -Kendini tanıtma

 -Başkalarını tanıtma

 -İltifat etme

 -Yardım isteme

 -Bir gruba katılma

 -Yönerge verme

 -Yönergelere uyma

 -Özür dileme

 -İkna etme

2.Grupla Bir İşi Yürütme Becerileri

 -Grupta iş bölümüne uyma

 -Grupta sorumluluğunu yerine getirme

 -Başkalarının görüşlerini anlamaya çalışma

3.Duygulara Yönelik Beceriler

 -Kendi duygularını  anlama

 -Duygularını ifade etme

 -Başkalarının duygularını anlama

 -Karşı tarafın kızgınlığı ile başa çıkma

-Sevgiyi, iyi duyguları ifade etme

-Korku ile başa çıkma

4.Saldırgan Davranışlar ile Başa Çıkmaya Yönelik Beceriler

 -İzin isteme

 -Paylaşma

 -Başkalarına yardım etme

 -Uzlaşma

 -Kızgınlığı kontrol etme

 -Hakkını koruma, savunma

 -Alay etmeyle başa çıkma

 -Kavgadan uzak durma

5.Stres Durumlarıyla Başa Çıkma Becerileri

 -Başarısız olunan bir durumla başa çıkma

 -Grup baskısıyla başa çıkma

 -Utanılan bir durumla başa çıkma

 -Yalnız bırakılma ile başa çıkma

6.Plan Yapma ve Problem Çözme Becerileri

 -Ne yapacağına karar verme

 -Sorunun nedenlerini araştırma

 -Bilgi toplama

 -Bir işe yoğunlaşma

 

Etkinlik:Özür Dileme

Amaç:  Kişiler arası ilişkileri geliştirme

Düzey: 7-12 yaş

 

 Aşağıdaki etkinliği tahtaya yazınız ve öğrencilere yapmalarını söyleyiniz. Bu etkinliği sözlü olarak da yapabilirsiniz, bir iki çarpıcı örneği ufak skeç şeklinde sınıfta oynatabilirsiniz.

 1:Aşağıda size bazı durumlar verilmiştir. Bunlardan hangisinde “Özür dilerim” demeniz uygun olacaktır?

-Söylediğiniz saatte arkadaşınıza gidememişseniz

-Arkadaşınızın sizden istediği kitap sizde yoksa

-Arkadaşınızın başına üzücü bir olay geldiyse

-Sınıfa zil çaldıktan sonra girerseniz(örnekleri sınıf seviyesine göre çoğaltabilirsiniz)

 Siz başka hangi durumlarda özür diliyorsunuz veya dilemenizin uygun olacağını düşünüyorsanız aşağıdaki boşluklara yazın.

.......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................

 2:-Özür dilemekte zorluk çektiğiniz oluyor mu?Yazınız.

   -Özür dilerken ne gibi duygular yaşıyorsunuz?Yazınız.

   -Sizden özür dilendiğinde ne hissediyorsunuz?

 

Etkinlik:Zor durumlarla başa çıkabilme

Amaç : Alay etme ile başa çıkma becerisini kazandırma

Düzey:3-16 yaş

 -Öğrencilerle çocukların birbirleriyle alay etmeleri, birbirlerini kızdırmaları hakkında konuşun. Böyle durumlarda neler yapabileceklerini sorun.

 -İki el kuklası hazırlayınız. Şimdi seninle gel kukla oynayalım.. diyerek kuklaları aşağıdaki gibi oynatınız.

 1.Kukla   :( Ağlar)

 2.Kukla   :Ne oldu?Niçin ağlıyorsun?

 1.Kukla   :Arkadaşlarım beni hep kızdırıyorlar, bana şişko diyorlar. Çok kızıyorum. Onlara vurmak istiyorum.

 2.Kukla     :Seni  böyle kızdırdıkları için çok üzgünüm. Ben sana yardım edeceğim.

 1.Kukla     : Nasıl?

 2.Kukla     : Sana çak kolay bir şey öğreteceğim. Böylece arkadaşların seninle bir daha alay etmeyecekler. Böyle zamanlarda yapacağın tek şey ne biliyor musun? Onları görmüyormuş, duymuyormuş gibi yapmak.

 1.Kukla   :Nasıl yapacağım bunu?

 2.Kukla   : Gel seninle çalışalım. Sana ne zaman “şişko” derlerse onlara bakmayacaksın, duymamış gibi yapacaksın, arkanı döneceksin.

 1.Kukla       : Hadi başlayalım. Sen bana “şişko” de..

   “İki arkadaş 5-6 gün çalıştılar. Sonunda.. kendisiyle alay edenleri duymuyormuş gibi davranmayı öğrendi. Böylece alay eden çocuklar onun kızmadığını görünce vazgeçtiler.” diyerek  öykünün sonunu getirin.

     “Şimdi sen de dener misin?”diyerek onu cesaretlendirin. Kuklaları ona verin. Sözcükleri hatırlayamadığı zaman yardım edin. Bitirince kukla oyunu hakkında tartışın.

 Üst sınıflarda kukla yerine, rol yaptırarak bu etkinliği deneyin.

 

Etkinlik: Selamlaşma

Amaç :Görgü kurallarını geliştirme

Düzey : 6-13 yaş

   Bugüne kadar siz bir tanıdığınızın yanından “Merhaba, günaydın” demeden geçtiniz mi? Neden?

..............................................................................................................................

.................................................................................................................

     Bugüne kadar bir tanıdığınız yanınızdan “Merhaba, günaydın” demeden geçti mi ? Siz bu durumda ne hissettiniz?

......................................................................................................................

....................................................................................................................

 

 Etkinlik : Bir isteği ifade etme

Amaç: Kişiler arası ilişkileri geliştirme

Düzey : 6-9 yaş

 Öğretmenin elinde bir çocuğun arkadaşının elinden bisikletini aldığını gösteren bir resim vardır.

 -Bu çocuk arkadaşından izinsiz bisikletini almış, bu uygun bir davranış mıdır?

 -Neden değildir?

 -Peki, bu bisiklete binebilmesi için nasıl bir yol izlemeliydi?

 -Bisikleti alınan arkadaş neler hissetti? Eğer doğru yolu izleseydi neler hissedecekti?

 Öğretmen çeşitli sosyal becerilerin, yaşanabileceği ortamları gösteren resimlerle, hikayelerle, yukarıdakine benzer bir tartışma ortamı yaratarak çocukların uygun davranışları kendilerinin bulmaları için fırsat yaratır. Örnekler öğrenciler tarafından canlandırma yoluyla yapılırsa sonuca ulaşmak çok daha kolay olur.

 

 Etkinlik :Duygularını tanıma

Amaç : Kendi duygularını ifade etmek, başkalarının duygularını fark etmek.

Düzey : 7-14 yaş

1.Öğrencilerle duygular ve duyguların ifadesi üzerine konuşun. Örneğin:

 -“Sevdiğin bir kişiyi gördüğün zaman ne hissedersin?

 -Hasta olduğun zaman ne hissedersin?

 -Arkadaşınla oyun oynarken yenilirsen ne hissedersin?

 -Annenin yeni aldığı  pantolon kazayla yırtıldı. Ne hissedersin?” gibi sorularla farklı duyguları kelimelerle ve yüz ifadesiyle belirtmesini sağlayın.

2. Gazete ve dergilerden farklı yüz ifadelerini gösteren resimleri öğrencilere gösterin. Resimle ilgili bir öykü anlatın. “Bu adam üzgün görünüyor, neden acaba? Belki de kendini iyi hissetmiyordur.” gibi öyküleri öğrencilerin çeşitlendirmesini sağlayın.

3. Öğrencilerinizden : -sevinçli birinin

     -çok üzgün birinin

     - şaşkın birisinin vb. resimlerini çizmesini isteyin.

 

 Etkinlik: Bize katıl.

Amaç : Sosyal ilişkileri geliştirme

Düzey : 7-12 yaş.

     Sinem sınıfta hiçbir faaliyete katılmayan ve hiçbir grup etkinliğinde yer almayan bir kızdır. Sınıfta varlığı ile yokluğu belli değildir. Sorulmadıkça konuşmaz. Olayı iyice tarif ettikten sonra öğrencilere aşağıdaki soruları sorunuz.

 -Sinem’in yerinde siz olsanız neler hissedersiniz? Bu durumdan kurtulmak için neler yapabilirsiniz?

 -Sinem’in arkadaşları onu aralarına almak istemektedirler. Bunun için ne yapmalıdırlar?

     Öğrencilerden çeşitli çözüm önerilerini söylemelerini ve tartışmalarını isteyin. En uygun önerileri sınıfta oynayın.

 

 Etkinlik : Yardımlaşma

Amaç : Arkadaşlık ilişkilerini geliştirme

Düzey : 6-10 yaş

 Emre ve Canan 3.sınıfa giden iki arkadaştır. Öğretmenin verdiği ödevleri yaparken Emre, Canan’a : “Mevsimler nasıl oluyor bana anlatsana..”diye sorar.

 1)Derginin 3.sayfasında yazılı,aç oku.

 2) Öğretmen anlatırken sen neredeydin?

 3) Sen bunu anlayamazsın.

 4) Benim yazdıklarımı oku, anlayamadığın olursa bana sor.

   Yukarıdaki davranış ifadelerini tahtaya yazın ve öğrencilere hangi davranışı seçtiklerini sorun, kağıtlara yazmalarını söyleyin, kağıtları toplayıp cevapları tahtaya yazın ve öğrencilerle cevapları üzerinde tartışın.

 

 Etkinlik: İstenen ve istenmeyen davranışlar

Amaç : İnsan ilişkilerini geliştirici davranışları tanıma

Düzey : 4-5.sınıflar

 İnsan ilişkilerinde size uygun ve doğru gelen davranış ifadelerinin başına çarpı işareti koyun.

  • Hep kendi istediğim olsun isterim.
  • Arkadaşımın elindeki kitabı kalemi çekip alırım.
  • Arkadaşım konuşurken dinlerim.
  • Yalnız kalan arkadaşımı oyuna katmak isterim.
  • Bir arkadaşım bana yardım ettiğinde teşekkür etmeyi unuturum.
  • Hasta olduğunda arkadaşıma “Geçmiş olsun “ derim.
  • Arkadaşım yanlış yapınca gülerim.
  • Sabah okula girince herkese “Günaydın” derim.
  • Zor bir durumda olan arkadaşıma yardım edecek vaktim olmaz.
  • Kendimde olan ders araç gereçlerini arkadaşımla paylaşırım.
  • Herkesle güler yüzle konuşurum.
  • Kantin kuyruğunda öne geçmeye çalışırım.
  • Bildiklerimi kendime saklarım.
  • Arkadaşım yeni bir şey giydiğinde “Güle güle giy” derim.
  • Yemeklerden sonra anneme “Eline sağlık anneciğim” derim.
  • Sınıfta arkadaşlarımın saçını çeker veya tekme atarım.

 Örnekleri sınıfın eksik olduğu durumlara göre çoğaltabilirsiniz.

Etkinlik : Yaramazlar öğretmen olursa

Amaç : Yaptığı davranışın farkına varabilme

Düzey : 6-7-8. sınıflar

    • Öğrencilere, yaramazlık yapanlar ve yapmayanlar olarak kendiliklerinden iki gruba ayrılmalarını söyleyin. Yaramaz olup da yaramazlık yapmayanların sırasına geçmek isteyen olur ve itiraz gelirse sınıfta oylama yapın.
    • Yaramaz grubun sınıfta ne tür yaramazlıklar yaptıklarını tahtaya yazmalarını isteyin. Siz de gördüğünüz yaramazlıkları ekleyin.
    • Yaramazlık yapanların arasında en fazla yaramazlık yapan öğrenciyi belirleyin.
    • Belirlediğiniz öğrenciye ; bu sınıfta aşırı derecede gürültü yapıldığı, bazı çocukların kavga ettiği vb. bu sınıfın yaramaz bir sınıf olarak tanındığı.. gibi sorunları hatırlatın.
  •     Öğrenciye:” Şimdi sen yirmi yıl sonrasına gittiğini, ......... yaşında olduğunu ve bu sınıfın öğretmeni olarak tayininin bu okula çıktığını düşün. Bu sınıftaki sorunların nedenlerini belirle ve problemi çöz.” deyin. Öğrencinin çözüm yollarını tahtaya yazın ve bunları uygulamasını isteyin. Sınıfın kontrolünü bu öğrenciye bırakın. Diğer öğrencilere her zaman davrandıkları gibi davranmalarını söyleyin. Uygun olmayan çözüm yollarında öğrenciyi uyarın.

       Dersin sonunda o öğrencinin neler hissettiğini, neler yaptığını ve diğer öğrencilerin de neler hissettiklerini sorarak bir tartışma ortamı oluşturun.

    Etkinlik : Kötü söz kötü ağza yakışır.

    Amaç : Öğrencileri argo ve küfür sözcükleri kullanmaktan vazgeçirme.

    Düzey : 3-8.sınıflar

         Öğrencilere şu yönergeyi verin : “Bir kağıda argo ve küfür olarak bildiğiniz 3 kelimeyi yazın. Bu kelimeleri ne zaman kullandığınızı ve bu kelimeleri kullandığınızda karşınızdaki kişiden nasıl karşılıklar aldığınızı yazın.

         Öğrenciler yazdıktan sonra kağıtları toplayın. Belirtilen argo ve küfür kelimeleri tahtaya yazın ve her bir kelimenin kaç kişi tarafından yazıldığını çeteleyin. Tahtaya yazamayacağınız kadar kötü kelimeler varsa, bunları yazmayın ve bu durumu öğrencilere söyleyin.

           Hangi durumlarda küfrettiklerini de tahtaya yazın. Büyük olasılıkla kızgın ve öfkeli olduğu durumlarda bu sözcükleri kullanıyorlardır.

           Öğrencilere, “Kızdığınızda küfredersiniz, karşınızdaki de size küfrediyor. Böylece kötü söz yine size dönüyor. Bundan sonra kızgınlık ve öfkenizi bu kelimelerle belirtmek yerine hangi kelimeleri kullanabilirsiniz?” diye sorun.

     Etkinlik : Saldırganlık Yerine Kullanılabilecek Beceriler

       Meral arkadaşı Lale’nin davranışından çok rahatsızdır ve içinden ona bağırıp çağırmak gelmekte, bir yandan da kendini kontrol etmeye çalışmaktadır. Neler yapabilir?

    • Dur ve 10’a kadar say.
    • Ne hissettiğini düşün.
    • Seçeneklerini düşün.
    • -    Oradan uzaklaş.
    • Rahatlamaya çalış.
    • Nasıl hissettiğini yaz.
    • Birisiyle bu konuda konuş.
    • Bahçede koş, bir tur at.
    • En iyi seçeneği uygula
    • Etkinlik : Kavgadan uzak durma
  •     Öğrencilerinize “Bir arkadaşınız ayağınıza çelme taktı” ne yaparsınız? Diye sorun. İfade edilen seçenekleri tahtaya yazın. Uygun olmayanları eleyin ve sonunda aşağıdaki listenin oluşmasını sağlayın.
    • Dur ve 10’a kadar say.
    • Problemin ne olduğunu düşün.
    • Seçeneklerini düşün:
      • Oradan uzaklaş.
      • O arkadaşınla uygun bir şekilde konuş.
      • Probleminizi çözmesi için birisinden yardım iste.
    • En iyi çözümü uygula.

    Etkinlik : Alay etmeye karşı koyma

  •     Gül kendisiyle “cadı” diye alay edenlere karşı ne yapacağını şaşırmıştır. Ne yapabilir?
        • Dur ve 5’e kadar say.
        • Seçeneklerini düşün.
      • -Seninle alay edenleri görmezlikten gel.
      • -Onlara uygun bir şekilde kendini nasıl hissettiğini söyle.
      • (Sen............... dediğin zaman ........................... hissediyorum.)
      • -Onlara alay etmemeleri için bir neden söyle.
        • En iyi seçeneği uygula.

    Etkinlik : Sıkıntılı görünen bir arkadaşınıza kendisiyle ilgilendiğinizi göstermek.

          • Karşındaki kişinin problemi olup olmadığına karar ver.
          • Yanına giderek kendisini sıkıntılı gördüğünü ifade et.
          • “Sana yardım edebilir miyim?” diye sor.
          • Onun hoşuna gidebilecek bir şey yap.
          • Onun dikkatini başka yöne çekecek bir faaliyet yap.
          • Onu yalnız bırak.

    Etkinlik : Otobiyografi

    Amaç: 1 - Öğrencilerin benlik algılarını genişletmelerine yardımcı olmak.

     2- Öğrencilerin bazı özelliklerinin değiştiğinin farkına varmalarını sağlamak.

    Düzey : 3. sınıf ve üzeri.

    • İsim :
    • Doğum tarihi :
    • Doğum yeri :
    • Seni en iyi tanımlayan beş kelime nedir?
    • Ailendeki her bir bireyi tanımlayacak beşer kelime neler olabilir?
    • Okul dışındaki zamanlarını nasıl geçiriyorsun ?
    • Boş zamanlarında yapmaktan en fazla ve en az hoşlandığın şeyler neler ?
    • En fazla ve en az hayranlık duyduğun kişilerin özellikleri neler?(İsim vermeyin9
    • En iyi arkadaşın kim? Neden iyi arkadaşsınız?
    • En sevdiğin TV programı hangisi *
    • En sevdiğin spor hangisi ?
    • Arkadaşların seni  niye seviyorlar ?
    • Sence arkadaşlığın anlamı nedir ?
    • Bu okul hakkında neler düşünüyorsun?
    • Şu andaki en önemli amacın nedir ?
    • Şu anda kendinden memnun musun? Değiştirmek istediğin özelliklerin var mı?
    • Senin için hayatın anlamı ne ?

    Bu soruları form şeklinde düzenleyip tercihen sene başında öğrencilere dağıtıp cevaplamalarını isteyin. Gelecek sene aynı formu bir kez daha cevaplasınlar.Sonra bir önce cevapladıklarını da vererek karşılaştırmalarını, nelerin değiştiğini ifade etmelerini isteyin.

    Etkinlik 1:

    Güven Verici Bir Ortamın Oluşturulması

    Uygunluk Düzeyi: İlköğretim ikinci kademe

    • 1- Öğrencilerle öğretmenin de içinde bulunduğu bir grup oluşturun.
    • 2- Öğrencilerden okula ilişkin istedikleri bir ya da birkaç şeyi dile getirmelerini isteyin.
    • 3- Okula ilişkin söyleyecekleri şeylerin olumlu olabileceği gibi olumsuz da olabileceğinin altını çizerek, istediklerini söyleme konusunda onları güdüleyin ve cesaretlendirin.
    • 4- Öğretmen de dahil herkesin uyması gereken şu kuralları belirtin:
    • -Hiç kimse etkinlik süresince diğerlerinin söylediklerine gülmemeli,
    • -Hiç kimse öğretmenden izin almadan konuşmamalı,
    • -Etkinlik sürecinde yaşananlar eleştirilmemeli,
    • -Sınıfta konuşulanlar ve yaşananlar sınıf dışına taşmamalıdır.
  •   Öğretmen grupta yer alan ancak konuşmaktan çekinen öğrencileri uygun bir üslupla etkinliğin içine çekerek aktif kılmaya, konuşturmaya teşvik etmelidir. Tehdit edici olmayan bir ortam oluşturmak ve onları cesaretlendirmekle bu etkinliğe aktif bir biçimde katılmaları sağlanabilir

    Etkinlik :

    Korkuları, Umutları ve Beklentileri Paylaşma

    Uygunluk düzeyi:Her yaş grubu

         Öğrencilerden aşağıda yer alan eksik cümleleri tamamlamalarını isteyin.

    1-....................................................................   kendimi mutlu hissederim.

    2-........................................................................kendimi üzgün hissederim.

    3-........................................................................kendimi kızgın hissederim.

    4-..................................................................kendimi aptal hissederim.

    5-..................................................................kendimden hoşnut olurum.

    6-...................................................................kendimi korkmuş hissederim.

    7-...................................................................kendimle gurur duyarım.

    8-.............................................kendimi ...................... hissederim.

    9-.............................................kendimi ........................hissederim.

             Eksik bırakılmış bu cümleler yazılı olarak tamamlanabileceği gibi, sözlü olarak da tamamlanabilir. Ancak unutulmaması gereken nokta, her cümleden sonra bunun üzerine konuşmak ve tartışmaktır.

     

    Etkinlik :

    Başkalarını Mutlu Etme

    Uygunluk Düzeyi: İlköğretim birinci ve ikinci kademe

         Diğer insanları nasıl mutlu edebileceğimiz konusunda sınıfça bir tartışma zemini oluşturmak. Bu süreçte aşağıdaki soruların gündeme getirilmesi ve tartışmanın bu soruların yanıtlarına dönük olması gerektiği vurgulanmalıdır.

    1-       Diğer insanları mutlu edebilmek için neler yapıyoruz?

    2-       Diğer insanları mutlu edebilmek için neler yapabiliriz?

    3-       Diğer insanları mutlu edebilmek için neler söylüyoruz?

    4-       Diğer insanları mutlu edebilmek için neler söyleyebiliriz?

    5-       Diğer insanları mutlu ettiğimizde onlar neler hissediyorlar?

    6-       Diğer insanları mutlu ettiğimizde bizler neler hissediyoruz?

     

     

    Etkinlik :

    Arkadaşlık Kurma

    Uygunluk Düzeyi: Her yaş grubu

         Öğrencilerin iyi bir arkadaşta olmasını istedikleri özelliklerin ne olduğu konusunda tartışmalarını isteyin.

     

     

    Etkinlik :

    Olumlu Geri Bildirim Verme

    Uygunluk düzeyi: Her yaş grubu

         Bir halka oluşturan öğrencilerden biri seçilir ve hedefe alınır.

    Daha sonra bu öğrenci hakkında sınıfın geri kalan üyelerinin sırayla olumlu ve takdire şayan bir şey söylemeleri istenir. Olumlu şeyler gelmeye devam ettiği sürece bu öğrenci hedefte kalmaya devam eder. Kimsenin söyleyecek olumlu bir şeyi kalmayınca en son olumlu özelliği söyleyen öğrenci oyunu kazanmış olur. Daha sonra sırayla diğer öğrenciler de konu merkezi olur ve sınıfın diğer üyelerinden olumlu geri bildirimler alırlar. Böylece sınıftaki herkes kendilerine ilişkin takdir dolu sözleri diğerlerinden duymuş olurlar.

     

       Bunlardan başka ihtiyaç duyulan konularda örneğin fiziksel özelliklerinden ötürü bir kimseyle alay etme, öğrencinin derste başarısız olması durumunda üzerine gitme, şikayetlerin çok olması, kız-erkek grupları arasında tartışma vb. konularda ufak canlandırmalar yapılarak konu sınıf düzeyinde tartışmaya sunulabilir.

     

    HAYIR DİYEBİLME

      • Amaç: Kendisi için zararlı olacağını düşündüğü bir eylem teklif
      • edildiğinde hayır, diyebilme.
      • İşlem: Aşağıdaki açıklamayı sınıfta okuyunuz.
  • ‘Bazen insanlar kendileri için zararlı gördükleri ve bu nedenle yapmak istemedikleri bazı işleri yapmak için arkadaşlarının yoğun baskısı altında kalabilirler ve onları gücendirmemek, arkadaşlıklarını kaybetmemek için ‘evet, peki” demek zorunluluğunu duyabilirler ve bu yüzden de kendilerini sıkıntılı durumlara sokabilirler. Aslında gerçek dostlar insanı zarara sokacak işleri teklif etmemelidir. Ama bu teklifleri yapanlar işin kötü sonuçlar doğurabileceğini düşünememiş olabilirler. Burada önemli olan, sizlerin yapılan teklifleri irdeleyebilmemiz ve zarar getireceğini düşündüğünüz durumlarda, arkadaşlığı kaybetmeyi göze alarak, ‘Hayır!” duyabilmemizdir.

     

    Bu açıklamadan sonra öğrencilere, ikişer kişilik gruplar oluşturmalarını söyleyiniz. İki kişiden biri bir öneride bulunma, diğeri buna “Hayır kusura bakma bunu yapamam” deme rolünü üstlenecektir. Teklifi yapan ısrar edebilir, ret eden kararında direnmelidir.

     

    Aşağıda bazı zararlı sonuçlar doğurabilecek eylem önerilen örnek olarak verilmiştir. Öğrenciler bunlara başkalarını ekleyebilirler.

    • Tarih derslerini asıp sinemaya gidelim
  • Sen sigara içmiyor musun? Bir de erkek olacaksın, hadi bir tane dene
    • Şu senin kompozisyon ödevlerini versene! Ben yazamadım, seninkinden fikir alırım belki.
    • Sınavda kağıdını aç, iyice görebileyim. Arkanda oturuyorum, ona göre hat...
    • Hiç ilaç denedin mi? Çok keyifli oluyor, bütün sakıntılarından kurtuluyorsun. Bir dene, beğenmezsen bırakırsın.
    • Şu fizik notlarını versene yarınki sınava hazırlanacağım da.
    • Sınavların kaldırılması İçin eylem yapacağız, sen de gel.
  • Sırası ile her bir çiftin yukarıdaki cümlelerden biri ile (veya kendi buldukları başka cümlelerle )bir kere karşılıklı konuşmalarını sağlayınız.
    • Örneğin;
  • Yılmaz: -Matematik yazılısını atlatmak için hepimiz dersi asacağız, sen de katılacaksın.

    Ünal: -Hayır yapamam, kusura bakma.

    Aynı egzersizi bir defa da rolleri değiştirerek yaptırabilirsiniz.

    Bu egzersiz sırasında öğrencilere neler hissettiklerini sorunuz. Yaşantılarını arkadaşları ile paylaşmalarını teşvik ediniz.

     

    ÖĞRETMEN-ÖĞRENCI İLİŞKİLERİNİ GELİŞTİRME

    Amaç: Öğretmen ve Öğrencilerin birbirlerini daha iyi anlamalarını sağlama.

    Öğrencilerle ilişkilerinizi geliştirme, onları anlamakta mümkün olabilir. Öğrencilerinizi anlamak için, onların kendilerini özgürce ifade edebilmelerine fırsat veriniz. Bu hem Öğrencilerin kişilik gelişimlerine katkıda bulunur hem de onların düşüncelerini öğrenme fırsatınız olur. Öğrencilerinizden zaman dersin sonunda, ‘Bugün, benim davranışlarımdan (ders anlatma ve insan ilişkileri açısından) sizin hoşunuza giden ve gitme yen/eri yazın. Kağıtlara kimliğinizi belirten herhangi bir şey yazmayın” deyin.

    Bu kağıttan toplayıp dersten sonra okuyunuz ve biriktiriniz. Bir yan yılda bir kaç kez olmak üzere sıklıkla belirtilen hususları sınıfta okuyunuz ve tahtaya yazınız. En fazla beğenilen ve beğenilmeyen davranışlarınızı sınıfla tartışınız.

    • Yorum Yaz